آدنوم هیپوفیز

آدنوم هیپوفیز , هورمونها، پروتئین هایی هستند که از غدد مختلف در بدن ترشح میشوند و کنترل بسیاری از اعمال دستگاههای مختلف بدن را به عهده دارندمثل هورمون رشد، هورمون تیرویید و هورمونهای جنسی. اما غده کوچکی در مغز به نام “هیپوفیز” وجود دارد که اعمال سایر غدد و ترشح هورمونهای آنها را کنترل میکند. سلولهای این غده میتوانند به صورت غیر طبیعی رشد کرده، ایجاد توده کنند و ترشح هورمونی غیرطبیعی داشته باشد و بسته به اینکه سلول غیر طبیعی مربوط به کنترل کدام غده باشد علایم مربوط به آن غده ایجاد میشود؛ به این تومورها “آدنوم هیپوفیز” گفته میشود.

 

آدنوم هیپوفیز
جدا از علائم هورمونی، این تومور ها با رشد و افزایش سایز سبب فشار روی عناصر عصبی اطراف میشوند که شایعترین آنها عصب بینایی است. سردرد هم علامت شایع دیگری است که در توده های بزرگ از زبان بیماران بیان میگردد.
شایعترین فرم آدنوم هیپوفیز ها مربوط به هورمونی است که ترشح شیر را کنترل میکند، “پرولاکتین“. ترشح بیش از حد این هورمون نه تنها سبب ترشح شیر در خانمی میشود که نوزاد تازه متولد شده ندارد بلکه ممکن است در آقایان هم دیده شده و در هر دو جنس سبب ناباروری می‌گردد؛ از این رو درمان این نوع تومور جدا از اثر فشاری آن بر روی عصب بینایی برای باروری لازم است. نکته مثبت آنجاست که بسیاری از این نوع آدنوم هیپوفیز ها با دارودرمانی کنترل میشوند و درصد کمی نیاز به جراحی پیدا میکنند.
نوع دیگر مربوط به ترشح غیرطبیعی هورمون رشد است که در افراد بزرگسال سبب بیماری به نام “آکرومگالی” می‌شود که در آن دستها و پاها و صورت فرد درشت و زمخت میگردد. این بیماران معمولا با این علامت مراجعه میکنند که احساس کرده‌اند در ماه ها یا سالهای اخیر به تدریج سایز کفش آنها بزرگ شده و یا انگشترشان به دستشان کوچک شده است. از طرف دیگر در این افراد اکثرا فشار خون بالا و افزایش قند خون هم رخ میدهد. صورت این افراد بخصوص فک پایین و گونه‌ها و زبان رشد غیرعادی پیدا کرده و درشت و زمخت می‌شوند. اما مهمتر از تمام این عوارض آثار مخرب این بیماری بر قلب و روده ها است. فشار خون بالا سبب نارسایی قلبی می شود و هورمون رشد غیرطبیعی موجود در خون، روده ها را در معرض رشد تومورها و سرطان روده بزرگ قرار میدهند و این عوارض مهم بیانگر لزوم درمان هرچه سریعتر و بهتر این بیماران است.
در فرم دیگر که ترشح هورمونهای کورتونی بدن افزایش می یابد. فرد به شدت چاق شده و پوست نازک و صورتی رنگی پیدا میکند و در این نوع نیز افزایش قند خون و دیابت ایجاد خواهد شد. با گذر زمان اثر هورمونها باعث پوکی استخوان و آسیب پذیری بدن در مقابل عفونتها میگردد و به این دلایل مهم درمان این آدنوم ها هم بسیار مهم و هم سخت است.
و در نهایت وقتی ترشح هورمون کنترل کننده تیروئید افزایش یابد فرد دچار پرکاری تیرویید به صورت طپش قلب، کاهش وزن، اشتهای زیاد و تعریق خواهد شد.
البته انواعی هم وجود دارند که هیچ هورمون خاصی را ترشح نمیکنند و خود را به صورت توده‌ای در هیپوفیز با فشار روی عصب بینایی نشان میدهند.
مهم این است که با بروز هر کدام از این علایم بدون اینکه دچار نگرانی شوید، به آن بی توجهی نکنید و مراجعه به پزشک میتواند از پیشرفت بیشتر این علایم که گاهی بطور کامل قابل برگشت نیستند.

با هر علامتی که ضایعه تشخیص داده شود و آزمایشات هورمونی و ام آر آی انجام گیرد چند راه درمانی وجود دارد:
در برخی آدنوم ها درمان دارویی کفایت میکند. به این معنی که لازم است بیمار تا مدتی و حتی مادام‌العمر از دارو برای کنترل بیماری استفاده کند. البته در حین درمان مراجعه مکرر به پزشک معالج و بررسی های دوره‌ای لازم است.
در برخی دیگر تنها راه موثر درمان، جراحی می‌باشد که با سه روش توسط جراحان مغز و اعصاب کشور به خوبی انجام میگردد. روش اول استفاده از میکروسکوپ و جراحی از طریق بینی است. بینی میتواند راهی را برای رسیدن به غده هیپوفیز و تومورها آن فراهم نماید و گرچه هیچ عمل جراحی بی خطر نیست اما این راه رسیدن به قاعده جمجمه بسیار کم عارضه و موثر است. در روش دوم هم از بینی به قاعده جمجمه دسترسی پیدا میشود اما با استفاده از آندوسکوپ، که در مواردی این عمل میتواند به صورت مشترک با همکاران گوش و حلق و بینی انجام شود. هر دو این روشها نکات مثبت و منفی دارند و امروزه در کشور ما به خوبی و به بهترین شکل ممکن انجام میشوند. اما روش سوم که کمتر مورد استفاده است تخلیه آدنوم از طریق جمجمه و بصورت باز است که تنها در موارد خاص که سایز توده بسیار بزرگ باشد و دسترسی مناسبی از طریق بینی مهیا نگردد بکار میرود.
نکته مهم اینجاست که پس از جراحی درمان بیمار خاتمه نیافته. زیرا گاهی امکان خارج سازی کامل توده وجود ندارد که البته در دست جراحان توانمند این احتمال کمتر است و همچنین گرچه این تومورها اکثرا خوش خیم هستند ولی احتمال عود وجود دارد. از جانب دیگر مشورت با همکاران متخصص غدد برای درمان اختلالات هورمونی در فواصل معین بسیار ضروری است.
حتی گاهی جراحی و دارودرمانی موفقیت آمیز نیستند و لازم است اشعه درمانی هم به این درمانها اضافه گردد. در این روش قسمتهای باقی مانده تومور بعد عمل یا تومورها عود کننده یا آدنوم هیپوفیز هایی که به هیچ درمان دیگری پاسخ مناسب نمیدهند تحت تابش اشعه ایکس قرار میگیرند تا سلولهای تومور از بین بروند.
با تشخیص به موقع، انجام جراحی موفق و درمان صحیح اختلالات هورمونی، بیمار میتواند دوباره بینایی خود را بدست آورد، فشار خون وی کنترل و دیابت او برطرف شود و بتواند صاحب فرزند گردد…
#جراح_مغز_و_اعصاب
#جراحی_مغز_و_اعصاب
#تومور_مغزی
#آدنوم_هیپوفیز
#غده_هیپوفیز
#آندوسکوپی_مغز
#آندوسکوپی_قاعده_جمجمه

ساعت کار مطب

ساعت تعیین وقت
از ساعت 10 - 22
به جز
روزهای تعطیل
تلفن مطب
09120701080
طراحی سایت ، طراح وب سایت