جراحی تنگی کانال نخاعی گردن

جراحی تنگی کانال نخاعی گردن در  در صورتی لازم است که درمان های معمول جهت درمان علائم و نشانه های بیماری تنگی کانال نخاعی گردن کمک کننده نباشد .ضخیم شدن بافت‌های داخلی کانال نخاعی که از میان حفره‌های موجود در مهره‌های ستون فقرات عبور می‌کند، با نام تنگی کانال نخاعی شناخته می‌شود و به دلیل فشاری که بر رشته‌های عصبی وارد می‌کند، می‌تواند دردهای مزمن و عوارضی دیگر را با خود به همراه داشته باشد. این عارضه غالباً در قسمت مهره‌های کمری و مهره‌های گردن اتفاق می‌افتد و رواج آن در مهره‌های گردنی بیشتر است؛ چرا که سبک زندگی امروز و پایین نگه داشتن سر برای نگاه کردن به گوشی تلفن همراه و مطالعه کتاب، باعث تشدید احتمال وقوع آن می‌گردد. تنگی کانال نخاعی گردن، ممکن است با روش‌های غیر تهاجمی مانند دارو درمانی، فیزیوتراپی و… درمان گردد و چنانچه چنین درمان‌هایی بی‌اثر باشند، باید از روش‌های جراحی تنگی کانال نخاعی گردن استفاده شود.

تنگی کانال نخاعی گردن چیست؟

هفت مهره بالایی ستون فقرات را که به جمجمه متصل می‌شوند و وظیفه آن‌ها تحمل بار سر و حرکت آن به تمامی جهات است، مهره‌های سرویکال یا مهره‌های گردن می‌گویند. قوس طبیعی این هفت مهره رو به جلو است و به کمک مفاصل و ماهیچه‌هایی که در این ناحیه قرار گرفته، انسان می‌تواند سر را به بالا، پایین، چپ، راست، جلو و عقب بگرداند و حتی در تمام این زوایا بچرخاند. رشته‌های عصبی که از تمامی اندام‌های تحتانی بدن جمع‌آوری می‌شوند، از طریق کانال نخاعی و از میانه این مهره‌ها به ساقه مغز مرتبط می‌شوند و از این راه، مغز به عنوان مرکز فرماندهی بدن، می‌تواند تمام اعضای بدن را کنترل کرده و پیام‌های عصبی را دریافت نماید.

تنگی کانال نخاعی گردن

سلامت مهره‌های گردنی برای سلامت بدن مطلقاً ضروری است و هر گونه آسیبی در این ناحیه می‌تواند تمام نقاط مرتبط را دچار آسیب کند. با این حال ساختار مهره‌های گردنی به صورتی است که فرسایش مفاصل آن و یا فتق دیسک و هر دلیل دیگری ممکن است فضای کانال نخاعی را تنگ کرده و رشته‌های عصبی آن نواحی را تحت فشار قرار دهد. عارضه‌ای که در اثر تنگی کانال نخاعی گردن به وجود می‌آید، Spinal Stenosis نام گرفته و درمان آن به عهده جراح مغز و اعصاب است.

در فرآیند تشخیص تنگی کانال نخاعی گردن و درمان تنگی کانال نخاعی هدف پزشک خارج کردن عاملی است که بر روی کانال نخاعی فشار وارد می‌کند؛ بنابراین می‌توان دریافت که نحوه درمان تا حدود زیادی به عامل وارد آورنده فشار بستگی خواهد داشت. چنانچه عامل فشار بر کانال نخاعی ژنتیک فرد باشد (پرتکرارترین عامل) پزشکان به کمک جراحی محل حادثه را درمان خواهند کرد و اگر عامل تنگی کانال نخاعی بیرون زدگی دیسک گردن ، فتق دیسک یا خروج مایع هسته دیسک باشد، شاید با کمک لیزر درمانی و دیگر روش‌هایی که در ادامه به شما خواهیم گفت، بتوان درمان را انجام داد.

علائم تنگی کانال نخاعی گردن

علائم تنگی کانال نخاعی گردن می‌تواند بسته به عصب‌های درگیر شده در این عارضه متفاوت باشد. در بسیاری مواقع درد ناشی از این عارضه در مراحل اول آنچنان نیست که فرد را وادار به مراجعه به پزشک کند؛ اما به مرور زمان و افزایش دردهای مزمن عصبی، فرد درگیر، چاره‌ای جز مراجعه به پزشک نخواهد داشت. معمولاً بجز در مواردی خاص، روند رشد این بیماری آهسته است و فرد ممکن است سال‌ها با یکی از علائم آن زندگی و به آن عادت نماید.

علائم تنگی کانال نخاعی گردن

در حالی که با مراجعه به موقع و تشخیص سریع آن، می‌توانست فرآیند درمان را تکمیل کرده و از تحمل سال‌ها درد و رنج خودداری کند. به همین خاطر برای تشخیص بهترتان، برخی از رایج‌ترین نشانه‌های تنگی کانال نخاعی گردن را با شما به اشتراک می‌گذاریم.

درد مزمن در اندام‌های فوقانی

رایج‌ترین علامت تنگی کانال نخاعی را می‌توان دردهای مزمن ناحیه شانه، گردن، بازوها و دیگر اندام‌های فوقانی بدن دانست. نشانه چنین دردهایی آن است که هنگام حرکت و انعطاف اندام‌های فوقانی ایجاد می‌شوند و ممکن است در زوایای خاصی این درد را حس کنید.

سرگیجه

این علامت چندان رایج نیست؛ اما در برخی بیماران دیده شده که پس از پیشروی بیماری، فرد بیمار دچار سرگیجه مداوم شده و حتی گاهی به دلیل عدم هماهنگی دست‌ها و پاها، تعادل خود را از دست داده و بی‌علت بر روی زمین می‌افتند.

احساس برق گرفتگی

اگر نخاع به طور مستقیم درگیر این بیماری شده باشد ممکن است فرد هنگام حرکت، نشست و برخاست و یا هنگام انجام برخی کارها با دست خود ناگهان احساس برق گرفتگی کند.

گرفتگی عضلات دست

یکی دیگر از علائم تنگی کانال نخاعی گردن، اسپاسم عضلانی مکرر در دست و شانه است. اگر نخاع درگیر این بیماری شده باشد، ممکن است که این اسپاسم در پاها نیز تکرار شود؛ اما معمولاً برای عضلات فوقانی بدن رایج‌تر است. نکته‌ای که باید به آن توجه کنید، تکرار این اسپاسم‌هاست و گرفتگی عضلات ممکن است به هر دلیل در بدن ایجاد شود.

ضعف و بی‌حسی دست و پا

در صورت پیشروی این عارضه ممکن است با درگیر شدن عصب‌های بیشتر بدن، در نواحی دست و پا احساس ضعف و بی‌حسی کنید. در چنین شرایطی ممکن است برداشتن یک جسم سنگین برای شما دشوارتر از پیش باشد و یا بالا رفتن از پله‌ها و دویدن، دشوار به نظر آید.

گزگز کردن نوک انگشتان دست

یکی از نشانه‌های تنگی کانال نخاعی گردن که البته با دیگر بیماری‌های عصبی گردن مانند آرتروز نیز مشترک است، احساس گزگز کردن نوک انگشتان دست یا پا است. خواب رفتن دست‌ها و پاها از نشانه‌های رایج تنگی کانال نخاعی است.

بی اختیاری ادرار یا مدفوع

ممکن است در شرایطی نادر و در وضعیت پیشرفته بیماری، مشکلاتی دیگر مانند عدم توانایی کنترل بر ادرار و مدفوع نیز گریبان‌گیر فرد شود. علت این امر، تحت تاثیر قرار گرفتن اعصاب این نواحی و ضعیف شدن ماهیچه‌های آن ناحیه از بدن است.

چرا تنگی کانال نخاعی گردن رخ می‌دهد؟

این سوال بسیاری است که چرا تنگی کانال نخاعی رخ می‌دهد و عمدتاً چه عامل یا عواملی در بروز این بیماری نقش دارند؟ البته که این عارضه برای سنین بالای ۵۰ سال می‌تواند یک امر طبیعی باشد که به دلیل خشکی و فرسایش مهره‌ها اتفاق می‌افتد. اما امروزه به‌خصوص با تغییر سبک زندگی و استفاده زیاد از تلفن همراه، تنگی کانال نخاعی در سنین پایین‌تر نیز رایج شده است که دلیل آن ممکن است یکی از عوامل زیر باشد:

 

علت تنگی کانال نخاعی گردن

دژنراسیون یا فرسودگی مهره

اصلی‌ترین و رایج‌ترین عامل بروز تنگی کانال نخاعی گردن در سنین بالا، دژنراسیون طبیعی یا فرسودگی مهره‌های گردن است که باعث افزایش اصطکاک بین مهره‌ای شده و مشکلات متعدد عصبی را با خود به همراه دارد. البته این مسئله تا حد زیادی به سبک زندگی شخص، شغل و فشار کاری وی، عادات غذایی و میزان اهمیت او به ورزش بستگی دارد.

اسپوندیلولیستیزیس یا لیز خوردگی مهره

گاهی اوقات آنچه باعث تنگی کانال نخاعی شده، اسپوندیلولیستیزیس مهره‌های گردن است که در حقیقت به حرکت یک مهره در محور افقی و خروج آن از مسیر اصلی ستون فقرات گفته می‌شود و این امر می‌تواند باعث انحراف مسیر کانال نخاعی و یا تنگ شدن مسیر آن شود. در چنین شرایطی تمرکز درمان بر روی قرار دادن مجدد مهره در محور اصلی است و با این کار، فشار موجود بر کانال نخاعی نیز خود به خود از میان خواهد رفت.

روماتیسم ستون فقرات

اگر هفت مهره گردن دچار آرتروز شوند و فواصل مفصلی و نظم قرار گیری آن‌ها به دلیل بروز این بیماری از بین برود، کانال نخاعی در همین ناحیه دچار التهاب و تنگی می‌شود که طبیعتاً عوارض دیگری را نیز با خود به همراه خواهد داشت. در چنین شرایطی روماتیسم، عامل اصلی تنگی کانال نخاعی گردن شناخته می‌شود.

فشار وارد کردن به گردن

حمل پیوسته بارهای سنگین بر روی شانه، پایین نگاه داشتن گردن و سر برای مطالعه پیوسته یا نگاه کردن مداوم به گوشی موبایل، ورزش غیر استاندارد و هر عامل دیگری که به مرور باعث فشار وارد کردن به مهره‌های گردنی ستون فقرات باشد، می‌تواند در دراز مدت عامل اصلی تنگی کانال نخاعی گردن و حتی عامل بیماری‌های متعدد دیگر در این نواحی شود.

تروما و ضربه ناگهانی به گردن

آسیب‌های ناشی از ضربه، برخورد جسم سخت، تصادفات رانندگی، سقوط از ارتفاع و یا مصدومیت ورزشی، می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در نخاع شده و پس از گذشت زمان‌هایی طولانی، تنگی کانال نخاعی را به همراه داشته باشد. بسیار پیش آمده که فردی با داشتن سابقه تروما در ناحیه گردن، ده‌ها سال بعد دچار تنگی کانال نخاعی گردن شده باشد.

عامل ژنتیکی

یکی از رایج‌ترین دلایل تنگی کانال نخاعی گردن، مربوط به سابقه خانوادگی در انحراف ستون فقرات یا اختلالاتی نظیر این است. برخی از افراد سابقه ژنتیکی تنگی کانال نخاعی و یا اختلالات دیگر در ستون فقرات دارند و معمولاً چنین افرادی تنها می‌توانند با جراحی نسبت به درمان بیماری خود اقدام کنند.

انواع جراحی تنگی کانال نخاعی گردن

اگر تنگی کانال نخاعی در مراحل اولیه تشخیص داده شود، احتمال درمان آن با روش‌های غیر تهاجمی مانند کمپرس آب گرم در خانه، ماساژ درمانی، فیزیوتراپی، درمان با امواج صوتی (اولتراسوند) ، تحریک الکتریکی، متحرک سازی بافت‌های نرم (موبیلیزاسیون) ، تزریق استروئید، اوزون تراپی، حرکات اصلاحی ورزشی و… وجود خواهد داشت. دارو درمانی نیز تا حدود زیادی می‌تواند تنگی کانال نخاعی گردن را در مراحل ابتدایی کنترل کند. داروهایی از خانواده داروهای شل کننده عضلات، داروهای ضد تشنج، داروهای ضد افسردگی و داروهای کورتیکواستروئید، می‌توانند فشار درد را از ناحیه مذبور کم کنند و به بدن اجازه بازسازی مجدد و بهبود وضعیت را بدهند.

در شرایطی که درمان‌های ذکر شده و داروهای نام‌ برده نتوانند پاسخگوی عارضه شما باشند و تنگی کانال نخاعی به دلیلی غیر قابل حل ایجاد شده باشد، پزشک شما ممکن است تصمیم به جراحی تنگی کانال نخاعی گردن بگیرد. در این صورت با توجه به محل بروز عارضه، شدت و وضعیت کلی آن، پزشک متخصص شما ممکن است از یکی از جراحی‌های زیر استفاده کند:

دیسککتومی‌ گردن

عمل جراحی دیسککتومی‌گردن زمانی انجام می‌گیرد که بیرون زدگی یا فتق دیسک‌های بین مهره‌ای باعث تنگی کانال نخاعی گردن شده باشد و با بریدن و جدا کردن آن بخش از دیسک، فشار وارد شده بر کانال نخاعی از بین خواهد رفت. دیسککتومی‌گردن با توجه به محل بروز عارضه ممکن است به صورت خلفی یا قدامی (از جلو یا از پشت گردن) انجام شود.

فورامینوتومی

فورامن نام سوراخی در تمام مهره‌های ستون فقرات است که کانال نخاعی از آن عبور می‌کند. جراحی فورامینوتومی روشی است که در آن با استفاده از مته‌هایی خاص و دیگر ابزارها، این سوراخ را (اگر عامل تنگی کانال نخاعی باشد) بازتر می‌کنند تا فشار وارد شده بر رشته‌های عصبی از بین برود. فورامینوتومی جراحی حساسی است که باید توسط جراح مغز و اعصاب دارای تجربه انجام گیرد تا به هیچ کدام از رشته‌های عصبی آسیبی وارد نشود و عوارض عمل، حداقل ممکن باشد.

فیوژن ستون فقرات

جراحی فیوژن ستون فقرات در صورتی انجام می‌شود که مهره‌ها روی هم جابجا شده باشند و یا از محور اصلی خود خارج شده باشند. در این شرایط با استفاده از سازه‌های مخصوص و پیچ‌ و مهره‌هایی خاص، یک یا چند بخش از مهره‌ها به یکدیگر پیوند می‌یابند و در جای اصلی خود فیکس می‌شوند. این عمل یک عمل سخت با عوارض و درد بعد از جراحی زیاد است که در مواقعی ممکن است حرکات ستون فقرات شما را نیز محدود نماید.

 

روش های جراحی تنگی کانال نخاعی گردن

لامینکتومی‌ گردن

لامینا، بخشی از ستون فقرات است که به عنوان لایه محافظ کانال نخاعی شناخته می‌شود. با این وجود گاهی علت اصلی تنگی کانال نخاعی، رشد به داخل همین ناحیه است. در این صورت عمل جراحی لامینوکتومی با هدف برداشتن بخشی از لامینا یا تمام آن و از بین بردن عامل فشار بر کانال نخاعی انجام می‌گیرد.

کورپکتومی

کورپکتومی نیز از دیگر روش‌های جراحی ستون فقرات برای درمان تنگی کانال نخاعی گردن است که طی آن، یک یا چند مهره از مهره‌های ستون فقرات به طور کامل حذف و یا با گرافت استرات، استخوان‌های دیگر نقاط بدن و مهره‌ها و دیسک‌های مصنوعی و پروتزی جایگزین می‌شوند. این عمل جراحی از جمله جراحی‌‌های دشوار ستون فقرات با ضریب احتمال موفقیت کم است و تنها زمانی انجام خواهد گرفت که هیچ راه بهتری برای درمان تنگی کانال نخاعی گردن وجود نداشته باشد.

جمع بندی و نتیجه گیری

تنگی کانال نخاعی گردن عارضه‌ای است که توسط پزشک جراح ستون فقرات تشخیص و درمان می‌شود. در این عارضه کانال نخاعی عبور کرده از بین مهره‌های هفت گانه گردن تحت فشار یک عامل خارجی قرار گرفته به دلیل تنگ شدن مسیر عبور عصب‌ها، مشکلات و دردهای فراوانی را با خود به همراه می‌آورد. در چنین شرایطی روش‌های مختلف درمانی می‌توانند فشار وارده را تا حدودی کاهش دهند؛ ولی اگر درمان‌های غیر تهاجمی نتوانند به حل مشکل کمک کنند، ممکن است پزشک معالج شما به فکر درمان با استفاده از جراحی تنگی کانال نخاعی گردن باشد که در این مطلب، به معرفی انواع آن پرداختیم.

5/5 - (1 امتیاز)