علت به وجود آمدن تومور مغزی و تومور نخاعی چیست ؟

علت به وجود آمدن تومور مغزی و تومور نخاعی چیست ؟

تومورهایی که در مغز و نخاع ایجاد میشوند انواع گوناگون دارند و یک عامل یکسان باعث ایجاد آنها نمیشود اما ممکن است نقش برخی عوامل در بروز برخی از آنها مشترک باشد.

علت ایجاد تومورهای مغزی و نخاعی هنوز کامل مشخص نشده است و عوامل معدودی به عنوان عوامل زمینه ساز تشکیل تومور در مغز یا طناب نخاعی شناخته شده اند. با این حال محققان برخی تغییراتی را که در سلولهای سالم مغز روی میدهد که میتواند منجر به ایجاد تومور مغزی شود را پیدا کرده اند.

سلولهای سالم و نرمال در اصل بر اساس اطلاعات موجود در محتوای دی ان ای هر سلول، رشد کرده و کار میکنند. تومورهای مغزی و نخاعی همانند تومورهای دیگر با ایجاد تغییراتی در دی ان ای داخل سلولها شروع میشوند. دی ان ای مواد شیمیایی است که ژنها را تشکیل میدهد و عملکرد سلول را کنترل میکند.

ما معمولا شبیه والدین خود هستیم چون دی ان ای خود را از آنها میگیریم اما دی ان ای فقط چهره ما را تعیین نمیکند بلکه رشد و تقسیم سلولی و زمان مردن آنها را نیز تعیین میکند.

  • برخی از ژنها که به رشد، تقسیم و زنده ماندن سلول کمک میکنند، آنکوژن نام دارند.
  • ژنهایی که به تحت کنترل ماندن تقسیم سلولی، ترمیم اشتباهات در ساختار دی ان ای و یا مرگ سلول در زمان مناسب کمک میکنند، ژنهای سرکوب کننده تومور نام دارند.

در اثر آن دسته از تغییرات دی ان ای که آنکوژنها را روشن یا ژنهای سرکوب کننده تومور را خاموش میکند، سرطان ایجاد میشود. این تغییرات ژنی را ممکن است از والدین به ارث ببریم اما در بیشتر موارد این تغییرات در طول زندگی خودمان ایجاد میشوند.

 

تغییرات ارثی ژنها

محققان تغییرات ژنی را که باعث برخی سندرمهای ارثی نادر (مانند نوروفیبروماتوز، توبروز اسکلروز، سندرم لی – فرامونی و سندرم فون هیپل – لینداو ) میشوند و احتمال برخی تومورهای مغزی و طناب نخاعی را افزایش میدهند، پیدا کرده اند.

مثلا سندرم لی – فراونی در اثر تغییراتی در ژن سرکوب کننده تومور TP53  روی میدهد. در حالت طبیعی این ژن نمیگذارد سلولهایی که دی ان ای آنها صدمه دیده است، رشد کنند. تغییراتی در این ژن باعث میشود این قابلیت از بین رفته و خطر تشکیل تومور مغزی (به خصوص گلیوم یا گلیوما) و برخی دیگر از انواع افزایش یابد.

 

 تغییرات اکتسابی ژنها (تغییراتی که بعدا در طول زندگی در ژنها ایجاد میشود)

معمولا مشخص نیست چرا کسانی که سندرمهای ارثی عامل سرطان ندارند، دچار تومور مغز یا نخاع میشوند. بیشتر چیزهایی که قرار گیری در معرض آنها باعث سرطان میشود مانند مواد شیمیایی موجود در دود دخانیات، به دی ان ای ب آسیب وارد میکنند. اما مغز از بیشتر مواد شیمیایی سرطان زایی که میخوریم یا تنفس میکنیم، نسبتا محافظت شده است بنابراین این عوامل زمینه ساز سرطان در بروز سرطانهای مغز و نخاع نباید نقش مهمی داشته باشند.

معمولا پیش از ایجاد سرطان، چندین تغییر ژنی مختلف در سلولهای سالم ایجاد میشود. انواع مختلف تومور مغزی وجود دارد که هر یک از آنها تغییرات ژنی متفاوتی دارند. شماری از تغییرات ژنی در انواع مختلف تومورهای مغزی یافت شده اند اما احتمالا انواع دیگری نیز وجود دارند که هنوز شناسایی نشده اند.

محققان اکنون برخی از این تغییرات ژنی که در انواع مختلف تومورهای مغزی روی میدهد را میشناسند اما هنوز مشخص نیست چه عواملی باعث این تغییرات میشوند.

برخی از تغییرات ژنی ممکن است ارثی باشند اما بیشتر تومورهای مغزی و نخاعی در نتیجه سندرمهای ارثی شناخته شده ایجاد نمیشوند به جز تشعشع، هیچ عامل محیطی یا سبک زندگی به وضوح با تومور مغزی ارتباط شناخته شده ای ندارد. بیشتر تغییرات ژنی احتمالا تنها وقایع تصادفی هستند که گاهی اوقات داخل یک سلول روی میدهند بدون این که عامل خارجی داشته باشند.